Diş Açma ve Kılavuz Çekme: Delik Çapı, Derinlik, Helicoil

Önce ayrım: geçme deliği mi, dişli delik mi?

• Geçme (klerans) deliği — vida içinden geçer, diş yoktur. M6 için tipik olarak Ø6,4 mm (orta seri).
• Dişli delik — vida içine sıkılır, kılavuz çekilir. M6 için kılavuz deliği Ø5,0 mm.

İkisi çizimde farklı gösterilir. “M6” yazıyorsanız dişli deliği kastediyorsunuz demektir; geçme deliği için çapı yazın (örn. “Ø6,4”).

Metrik kılavuz deliği tablosu

Standart adımlı (kaba diş) metrik vidalar için:

İnce adımlı (M8×1 gibi) diş isterseniz adımı mutlaka yazın — kılavuz deliği değişir.

Diş derinliği: ne kadar yeterli?

Fazla derin diş açmak maliyet ekler ve fayda getirmez. Bağlantı dayanımı belirli bir derinlikten sonra artmaz — vida kopar, diş sıyrılmaz.

• Çelik / paslanmaz içine: ≈ 1 × çap (M6 → 6 mm diş)
• Alüminyum içine: ≈ 1,5 – 2 × çap (M6 → 9-12 mm diş)
• Plastik içine: ≈ 2 – 2,5 × çap, veya metal insert kullanın

Kör delikte pay bırakın

Kılavuz ucu koniktir; deliğin en dibine kadar tam diş açamaz. Kör delikte delik derinliği, istenen diş derinliğinden en az 2-3 adım (≈2-3 mm) fazlaolmalıdır. Çizimde ikisini ayrı yazın:

Helicoil / diş insertleri ne zaman gerekir?

• Yumuşak malzemede sık sök-tak. Alüminyum veya plastikte defalarca açılıp kapanacak bir bağlantı, doğrudan açılmış dişi zamanla sıyırır.
• Yüksek tork. Insert, yükü daha geniş bir alana yayar.
• Sıyrılmış dişi kurtarmak. Onarım amaçlı da kullanılır.

Insert kullanılacaksa delik çapı insert boyutuna göre açılır — normal kılavuz deliğinden farklıdır. Siparişte “M6 helicoil” gibi açıkça belirtin.

Tasarım notları

• Diş kenarına çok yaklaşmayın. Delik merkezi ile parça kenarı arası en az 1,5 × çap olsun; yoksa yan duvar patlar.
• Havşa/pah ekleyin. Diş ağzına küçük bir pah (0,5×45°) vidanın rahat girmesini sağlar ve ilk dişin ezilmesini önler.
• Çok sayıda küçük diş maliyetlidir. M3 ve altı dişlerde kılavuz kırılma riski yüksektir; mümkünse M4+ tercih edin.
• Yüzey işlemi sırasını belirtin. Kalın kaplama (toz boya, kalın eloksal) dişi daraltır; “diş kaplamadan sonra açılacak” veya “diş maskelensin” notunu ekleyin — bkz. yüzey işlemleri.

Sac parçalarda diş

İnce sacda (2-3 mm altı) doğrudan diş açmak yeterli tutmaz — diş sayısı azdır. Seçenekler: perçin somun (rivnut), kaynak somun, veya sacı yerel olarak kalınlaştıran ekstrüzyon (flanşlı diş). Lazer kesim siparişinizde diş açma ve kılavuz çekme talebini ekleyebilirsiniz.

Sık sorulanlar

Çizimde dişi nasıl yazmalıyım?

En az şu dört bilgi: diş ölçüsü ve adımı (M6×1), diş derinliği, delik derinliği (kör ise) ve adet. Ayrıntı: teknik resim hazırlama.

Diş tolerans sınıfı belirtmeli miyim?

Çoğu uygulama için gerekmez; standart 6H yeterlidir. Özel bir sınıf gerekiyorsa (kaplama sonrası 6G gibi) çizimde yazın.

Sol diş açılabilir mi?

Evet, ancak standart dışıdır — “M8 LH” şeklinde açıkça belirtilmelidir.