Yüzey İşlemleri Rehberi: Eloksal, Kumlama, Boya, Kaplama

Neden yüzey işlemi?

• Korozyon koruması — özellikle çelikte zorunlu sayılır.
• Görünüm — renk, mat/parlak doku, marka kimliği.
• Aşınma ve sertlik — sert eloksal, nitrasyon.
• Elektriksel — iletkenlik (kimyasal kaplama) veya yalıtım (eloksal).

Alüminyum için

Eloksal (anodize)

Alüminyumun kendi oksit tabakasını elektrokimyasal olarak kalınlaştırma işlemi. Kaplama eklenmez, yüzey dönüştürülür — bu yüzden soyulmaz.

• Tip II (dekoratif/koruyucu): 5–25 µm. Renklendirilebilir (siyah, mavi, kırmızı, doğal). En yaygın seçenek.
• Tip III (sert eloksal): 25–50 µm. Yüksek aşınma direnci, genelde koyu gri/siyah. Hareketli, sürtünen parçalar.
• Ölçü etkisi: kalınlığın yaklaşık yarısı dışa büyür. 20 µm eloksalda çap ~0,02 mm artar — sıkı geçmelerde hesaba katın.
• Elektriksel: eloksal yalıtkandır. Topraklama noktası gerekiyorsa maskeleme isteyin.

Kumlama (bead blasting)

Homojen mat bir doku verir, takım izlerini gizler. Genellikle eloksaldan önce uygulanır. Ölçüye etkisi ihmal edilebilir ama keskin kenarları hafifçe yuvarlar.

Çelik için

• Galvaniz (çinko kaplama): ekonomik korozyon koruması; 5–15 µm. Sarı/mavi pasivasyon seçenekleri.
• Elektrostatik toz boya: kalın (60–100 µm), dayanıklı, geniş renk seçeneği. Dar toleranslı yüzeyleri maskeletin.
• Kararma (black oxide): ince, ölçüyü neredeyse hiç etkilemez; koruma sınırlıdır, yağlanması gerekir.
• Nikel kaplama: sert, parlak, iyi korozyon direnci.

Paslanmaz çelik için

Genelde ek kaplama gerekmez. Pasivasyon (asitle temizleme) yüzeydeki serbest demir kalıntılarını alarak doğal koruyucu tabakayı güçlendirir; gıda ve medikal uygulamalarda önerilir. Görünüm için kumlama veya elektro parlatma yapılabilir.

Karşılaştırma

Tasarımda dikkat edilecekler

• Kaplama kalınlığını dar toleranslı ölçülerde hesaba katın veya o yüzeyi maskeletin ("bu yüzey işlemsiz kalacak" notu).
• Dişleri kaplamadan önce mi sonra mı açılacağını belirtin — kalın kaplamada diş sıkışabilir.
• Asılma/temas noktası kaçınılmazdır; görünmeyecek bir yüzey seçilmesini isteyin.
• Kör deliklerde sıvı kalabilir; tahliye deliği düşünün.
• Renk tutarlılığı gerekiyorsa tüm parçaları aynı partide işletin.

Sık sorulanlar

Yüzey işlemi teslim süresini ne kadar uzatır?

Ayrı bir süreç olduğu için genellikle birkaç iş günü ekler; teklif aşamasında toplam süre belirtilir. Bkz. CNC işleme fiyatları.

RAL rengi verebilir miyim?

Evet, toz boyada RAL kodu belirtebilirsiniz. Eloksalda renk paleti sınırlıdır.

Yüzey işlemi zorunlu mu?

Alüminyum ve paslanmazda hayır. Alaşımlı çelikte, parça nemli ortamda çalışacaksa korozyon koruması şiddetle önerilir.