Tolerans ve Yüzey Pürüzlülüğü: ISO 2768 ve Ra Değerleri
Güncelleme: 2026-09-07
Tolerans, bir ölçünün kabul edilebilir sapma aralığıdır. Çok geniş verirseniz parça çalışmaz; gereksiz dar verirseniz maliyet katlanır. Bu rehber doğru dengeyi kurmanıza yardımcı olur.
ISO 2768 — genel toleranslar
Teknik resimde ayrıca belirtilmemiş ölçüler için geçerli olan standarttır. İki harfle ifade edilir: birincisi doğrusal ölçüler, ikincisi geometrik toleranslar içindir (örn. ISO 2768-mK).
| Sınıf | Adı | 6–30 mm ölçüde tipik sapma |
|---|---|---|
| f | Hassas (fine) | ±0,1 mm |
| m | Orta (medium) | ±0,2 mm |
| c | Kaba (coarse) | ±0,5 mm |
| v | Çok kaba | ±1,0 mm |
CNC işlemede varsayılan olarak ISO 2768-m uygulanır; talep halinde kritik ölçülerde ±0,10 mm veya ±0,05 mm hassasiyet sağlanabilir.
Ne zaman dar tolerans gerekir?
- Gerekir: rulman yuvası, mil–burç geçmesi, contalı yüzey, pimli konumlandırma, dişli merkez mesafesi.
- Gerekmez: dış kontur, montaj deliği (boşluklu geçme), estetik yüzey, kablo geçiş deliği.
Pratik kural: iki parça birbirine oturuyorsa tolerans önemlidir;oturmuyorsa genel tolerans yeterlidir.
Geçme türleri
- Boşluklu geçme (clearance): parça serbestçe girer — H7/g6 gibi. Montaj delikleri, kılavuz pimler.
- Geçiş geçmesi (transition): hafif sıkı, elle/hafif darbeyle takılır — H7/k6.
- Sıkı geçme (interference): pres veya ısıtma gerekir — H7/p6. Rulman dış bileziği, kalıcı bağlantı.
Yüzey pürüzlülüğü (Ra)
Ra, yüzeydeki mikro düzensizliğin ortalama değeridir; mikrometre (µm) cinsinden verilir. Küçük Ra = daha pürüzsüz = daha pahalı.
| Ra | Görünüm | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| 6,3 µm | Belirgin takım izi | Kaba yüzey, görünmeyen parça |
| 3,2 µm | Standart işlenmiş | Genel amaçlı — CNC varsayılanı |
| 1,6 µm | Düzgün | Conta yüzeyi, hareketli temas |
| 0,8 µm | Pürüzsüz | Yağ keçesi, hassas geçme |
| 0,4 µm ve altı | Ayna benzeri | Taşlama/parlatma gerekir |
Teknik resimde nasıl belirtilir?
- Başlık bloğunda genel tolerans: "Belirtilmeyen toleranslar: ISO 2768-mK"
- Kritik ölçünün yanında: Ø20 H7 veya 50 ±0,05
- Yüzey sembolüyle Ra: ilgili yüzeye Ra 1,6
- Geometrik toleranslar (düzlemsellik, diklik, eş merkezlilik) GD&T çerçevesiyle
Çizim hazırlarken teknik resim hazırlama rehberimize de göz atın.
Sık sorulanlar
Her ölçüye ±0,05 yazsam ne olur?
Fiyat ciddi şekilde artar ve teslim süresi uzar; çoğu ölçüde bu hassasiyetin fonksiyonel bir karşılığı yoktur. Bkz. CNC işleme fiyatları.
Plastik parçalarda aynı tolerans tutar mı?
Hayır. PA6 ve PTFE gibi malzemeler nem ve sıcaklıkla boyut değiştirir; pratik tolerans metallere göre daha geniştir.
Ölçü raporu alabilir miyim?
Kritik ölçüler için boyutsal kontrol raporu talep edebilirsiniz; siparişte belirtin.
Toleranslı parça üretimi
Dosyanızı yükleyin, mühendislerimiz inceleyip net bir fiyat teklifi hazırlasın.
Hizmet sayfasına git